Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za najlepszy artykuł
Foto za: Instytut Pamięci Narodowej
Pomnik Kresowych Żołnierzy Niezłomnych Wyklętych – poświęcony wszystkim poległym, zamordowanym, zmarłym żołnierzom kresowych brygad Armii Krajowej oraz innych struktur niepodległościowych – odsłonięto w Braniewie.
Pomnik jest przestrzenny: jego centralną częścią jest granitowa kolumna, symbolizująca polskie państwo. Kolumna uformowana jest jako przedramię wynurzające się spod ziemi – ze świata zapomnienia. Na jednym z palców dłoni zwiniętej w pięść znajduje się relief-ryngraf z Matką Bożą Ostrobramską, symbol wileńskich struktur Armii Krajowej. Na trzonie kolumny widnieje orzeł. Na kolumnie także umieszczono tablicę epitafijną poświęconą polskim żołnierzom.
Wokół kolumny ustawionych jest sześć figur przedstawiających konkretne postaci. Są to: ppłk Maciej Kalenkiewicz, ps. Kotwicz, ppor. Czesław Zajączkowski, ps. Ragner, kpt. Gracjan Klaudiusz Fróg, ps. Szczerbiec, por. Jan Borysewicz, ps. Krysia lub Mściciel, ppor. Sergiusz Kościałkowski, ps. Fakir, oraz ppor. Henryk Wieliczko, ps. Lufa. Wszyscy oni związani byli z polskim państwem podziemnym, co przypłacili życiem. Ci, którzy zginęli w walce, na pomniku są przedstawieni z ranami postrzałowymi w klatce piersiowej. Ci, których zamordowano w katowniach UB, mają przestrzelone metodą katyńską głowy.
Szli drogą wolnej i niepodległej Polski, często mając świadomość, że walki tej nie można wygrać. Wobec przemożnej siły Sowietów, wobec zdrady, która pleniła się w polskim społeczeństwie, kolaborantów, którzy podejmowali współpracę z nowym okupantem, ta walka była nie do wygrania. Ale ich poświęcenie w drodze ku wolnej Ojczyźnie, śmierć, którą ponieśli, marząc o tej Polsce, jest dla nas zobowiązaniem, by nadal tą drogą kroczyć”
– powiedział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, kierując słowa do zebranych na uroczystości.
Pomnik znajduje się w centrum Braniewa przy ul. Królewieckiej, nieopodal kościoła pw. św. Antoniego z Padwy.
Odsłonięciu monumentu towarzyszył III Ogólnopolski Kongres Środowisk Patriotycznych, który odbył się w dniach 16–17 października 2025 roku w Braniewskim Centrum Kultury. W spotkaniu wzięli udział historycy, świadkowie historii, przedstawiciele organizacji pozarządowych, młodzieży oraz instytucji państwowych, którym bliska jest idea kultywowania pamięci o bohaterach walk o wolność Polski.
Na podst. „Nasz Dziennik”, APW, PAP, IPN, l24.lt
