Niezależna Gazeta Obywatelska

4 lipca 1943 r. doszło do katastrofy lotniczej, w której zginął Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski. Samolot Liberator II AL523 rozbił się o godzinie 23:07, 16 sekund zaraz po starcie z lotniska na Gibraltarze. Sikorski wracał z inspekcji sił Armii Polskiej na Wschodzie. Wiedział o ludobójstwie w Katyniu i żądał międzynarodowego śledztwa w tej sprawie. Ostro sprzeciwiał się jakimkolwiek zmianom granic państwa polskiego po II wojnie światowej, a jego nieugięta postawa wpłynęła na pogorszenie się relacji polsko-radzieckich (zerwanie stosunków dyplomatycznych) i sytuacji całego sojuszu brytyjsko-amerykańsko-radzieckiego. Razem z gen. Sikorskim w katastrofie samolotu, który spadł do morza, zginęła jego córka i szef sztabu Naczelnego Wodza, Tadeusz Klimecki oraz siedem innych osób. Ciała córki i trzech innych osób mających znajdować się na pokładzie nigdy nie odnaleziono. Zwłoki generała zostały przetransportowane 10 lipca 1943 r. do Plymouth w Anglii na pokładzie niszczyciela ORP „Orkan”, a po uroczystościach pogrzebowych w Londynie pochowano je na cmentarzu lotników polskich w Newark koło Nottingham. Po ekshumacji w 1993 r. szczątki gen. przewieziono do Warszawy, a następnie 17 września 1993 r. złożono je w krypcie na Wawelu. Według oficjalnych ustaleń, katastrofa nastąpiła z przyczyn technicznych, lecz część okoliczności zdarzenia pozostaje niewyjaśniona, co sprawia, że pojawiło się kilka teorii dotyczących rzekomego celowego spowodowania śmierci Sikorskiego.

Oprac. Tomasz Kwiatek