Niezależna Gazeta Obywatelska

14 maja 2026 r. czeska Izba Poselska przyjęła uchwałę wzywającą organizatorów do rezygnacji z pierwszego w historii zjazdu Niemców Sudeckich na terenie Czech. W głosowaniu wzięło udział 77 posłów: 73 poparło rezolucję, nikt nie był przeciw, a 4 osoby wstrzymały się od głosu. Niestety głos czeskich parlamentarzystów został całkowicie pominięty, a spotkanie niemieckich środowisk tzw. „wypędzonych” odbyło się w Brnie pomimo czeskiego sprzeciwu na zaproszenie „Meeting Brno”. – Nie dziwię się oburzeniu czeskich patriotów. Zjawisko swoistego ocieplania wizerunku niemieckich środowisk „wypędzonych” jest obecne także w Polsce. Postawa Niemców sudeckich wobec Czechosłowacji i samego kanclerza Niemiec Adolfa Hitlera sprowadziła na Czechów sytuację, która zakończyła się de facto rozbiorem przedwojennej Czechosłowacji. To nadal żywa rana w sąsiadującym z nami kraju. Politycznie uwarunkowana organizacja imprezy „wysiedlonych” i ich rodzin na czeskim terytorium tylko wskazuje, że Niemcy nie wyciągnęły wniosków z przeszłości – powiedział Niezależnej Gazecie Obywatelskiej Paweł Czyż, wiceprezes Zjednoczenia Chrześcijańskich Rodzin.

Pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych Bernd Fabritius również wziął udział w Dniu Niemców Sudeckich i także określił wydarzenie jako historyczne: „Szczególne podziękowania składam brneńskiemu stowarzyszeniu Meeting Brno, którego zaproszenie umożliwiło to historyczne spotkanie w Republice Czeskiej”.

W ramach głównej manifestacji przyznano także Europejską Nagrodę Karola Wielkiego Niemców sudeckich. Uhonorowany został pisarz i były dysydent Milan Uhde za swoje zasługi dla pojednania między Czechami a Niemcami sudeckimi.”

– informuje neueswochenblatt.pl.

Przeciwnicy Dnia Niemców Sudeckich demonstrowali na placu Dominikańskim w Brnie. Według informacji Radio Prague International w protestach wzięło udział kilka tysięcy osób. Szacunki wahały się od 2500 do 4000 uczestników.

Droga do II wojny światowej

Główną siłą polityczną tej społeczności była Partia Niemców Sudeckich (niem. Sudetendeutsche Partei, SdP) pod przywództwem Konrada Henleina. Partia ta była ściśle powiązana z NSDAP, finansowana przez Berlin i realizowała hitlerowską politykę zmierzającą do aneksji Sudetów do III Rzeszy.

W wyborach parlamentarnych w Czechosłowacji w 1935 roku SdP odniosła ogromny sukces, stając się najsilniejszym ugrupowaniem niemieckim. W 1938 roku partia zaostrzyła żądania, wywołując tzw. kryzys sudecki, który doprowadził do podpisania układu monachijskiego i zajęcia Sudetów przez wojska niemieckie jesienią 1938 roku. Wkrótce potem Partia Niemców Sudeckich została formalnie wchłonięta przez NSDAP.

Po zakończeniu wojny w 1945 roku, w wyniku ustaleń konferencji poczdamskiej oraz na mocy dekretów prezydenta Edvarda Beneša, zdecydowana większość Niemców sudeckich została przymusowo wysiedlona do Niemiec i Austrii. Ich majątki zostały skonfiskowane, a region wyludnił się i został zasiedlony przez ludność czeską.

Piotr Galicki